Khách văn- 1

Làm báo sợ nhất là cộng tác viên, nếu là báo văn lại càng sợ. Báo không có cộng tác viên thì báo toi, tất nhiên rồi, nhưng số cộng tác viên mà báo cần chỉ chiếm 10% phần trăm. Số này rất đàng hoàng, ít khi có thời giờ la cà toà soạn, cần thì gọi điện hỏi chứ chẳng đến. Phần vì họ tin tưởng bài họ viết ra là được in, báo này không in thì báo khác in; phần vì họ không có thời gian la cà, và cũng sợ mất thời gian của người khác.

Làm báo với các cộng tác viên như thế rất sướng, khi cần gọi điện đặt bài, nếu họ ok thì đúng giờ ấy ngày ấy là có bài. Biên tập có cắt bỏ sửa chữa chỗ nào đó cũng không sao, họ biết rõ vì sao biên tập phải làm như thế, cũng hơi buồn một chút nhưng ít ai thắc mắc kêu ca kiện cáo gì. Chỉ khi gặp phải mấy ông biên tập quá hèn hoặc quá ngu, đã ngu và hèn lại còn tự đắc thì họ mới nổi khùng.

Số 90%  còn lại thì rất mệt. Đa phần viết lách chẳng ra sao, hoặc qúa yêu mình, quá quan trọng chữ nghĩa mình viết ra; hoặc tự biết mình bất tài nhưng không nhịn được sự hiếu danh, muốn đăng được bài thì phải lách, cố đánh bạn chơi thân với đám biên tập, đánh đu với số này vô cùng mệt mỏi. Báo nào cũng khốn khổ vì cộng tác viên như thế, báo văn lại càng khốn. Không ít kẻ chỉ cần biết mình rảnh là được, người khác có rảnh hay không bất biết, không quan tâm. Thành ra tòa soạn giống cái hỗ rác cho đám cộng tác viên vô công rồi nghề ném vào đấy cả đống thời giờ vô nghĩa của họ, khổ lắm.

Nhớ lại hồi mình làm Văn nghệ trẻ thật hãi quá. Hễ bước chân đến toà soạn là gặp khách, tiếp khách từ sáng đến tối vẫn không hết, nhiều người bám trụ tòa soạn từ sáng sớm đến tối mịt chỉ để biết chắc bài mình có dùng được không. Mình đã nghĩ ra trăm phương nghìn kế đuổi khách cũng chẳng ăn thua, lắm kẻ lì không chịu được. Đôi khi điên quá bèn đuổi thẳng cổ không nể nang, nói chúng mày biến đi để cho tao làm việc. Chúng nó bảo ok, khi nào mày làm việc thì bọn tao về. Mình đứng lên làm việc, chúng nó về thật, nhưng vừa ra đến cửa lại có khách vào, chúng nó lại quay vào, nói đấy nha, mày ngồi chơi thì bọn tao ngu gì mà về. Ôi chời chời.

Loay hoay vài đợt khách là đến trưa, thế nào cũng có vài ba anh chèo kéo đi nhậu. Lại phải chối quanh, nói thôi, trưa nay tôi ăn cơm hộp, lắm việc quá. Người cầm tay kéo, nói gớm chưa, chỉ có mày lắm việc thôi sao. Người ra mặt giận, nói anh mày từ quê ra chỉ muốn ngồi uống với mày chén rượu, mày có đi không thì bảo. Người trợn mắt chỉ tay, nói chúng nó ngồi sẵn ngoài quán rồi, mày không ra tao biết ăn nói với chúng nó thế nào. Mình nói thì anh ra ngồi với chúng nó đi. Anh lại trợn mắt quát, nói nhưng tao lỡ khoe mày thân tao rồi, ngu ạ.

Chẳng riêng gì mình, bọn thằng Thiều ( Nguyễn Quang Thiều), thằng Phong ( Nguyễn Thành Phong), thằng Quang ( Hồng Thanh Quang), thằng Quý ( Trần Quang Quý)… đều lâm vào bi kịch ăn trưa như thế cả. Nhưng chúng nó khá hơn mình, ăn nhậu điềm đạm, hết giờ trưa là kiếm cớ rút lui. Trường hợp không ai cho về thì giả vờ đi toilet rồi chuồn thẳng. Mình khác, cả tháng không giọt bia rượu nào cũng không sao nhưng hễ ngồi vào bàn nhậu là sa đà. Nốc vào vài cốc rồi, “tê  tê” rồi, thì chẳng cần ai chèo kéo cứ uống uống ăn ăn đến tàn cuộc mới thôi. Rời cuộc nhậu đã ba, bốn giờ chiều, định bụng “cày” đến tối cho xong việc, chẳng dè vừa đẩy cửa vào đã có đôi ba anh ngồi chờ sẵn, ngao ngán.

Cộng tác viên văn vui lắm, viết xong cái truyện, bài thơ đã chạy khoe khắp làng rồi, tưởng đến toà soạn chỉ gửi bài rồi về, không, còn đu đưa chán mới gửi. Có ông bảo tôi muốn gửi các ông chùm thơ, để tôi đọc cho các ông dăm bài, xem có được không nhé. Mình giãy nãy, nói thôi, ông cứ gửi đây, tôi đọc sau. Ông mới trợn mắt lên, nói gửi các ông có đọc đếch đâu, tôi đọc các ông duyệt ngay tại chỗ, có phải tiện cả đôi đường không. Mình gật đầu, nói ok đọc đi. Ông lại ra vẻ làm cao, nói không có rượu mồi làm sao đọc. Mình  nhăn nhó chối quanh, nói không có đâu, ai cất rượu ở toà soạn. Lập tức ông lôi chai rượu ra từ trong túi, nói thế thì tôi đành hy sinh rượu của tôi vậy. Cứ thế ông vừa nhâm nhi rượu vừa đọc thơ cho hết buổi. Đọc xong chưa ai kịp phản ứng gì đã vỗ đùi đánh đét, nói hay không, hay quá còn gì nữa. Đăng không, đăng được quá phải không?

Khách ở quê ít khi ra toà soạn, chỉ chăm chỉ viết thư, thư nào thư nấy dài dằng dặc, đầu tiên khen nức nở tờ báo, sau đó khen nức nở biên tập viên, nếu biên tập là nhà văn lại càng nức nở. Hi hi cuối thư mới lòi ra cái đuôi chuột nhờ gửi đăng cái truyện in chùm thơ. Có hôm mình nhận được cái thư của một cô, viết nắn nót ôi cái tên Nguyễn Quang Lập mới đẹp làm sao. Mình cười rũ, đem khoe với thằng Phong, lập tức nó chìa ra hai, ba cái thư ôi cái tên Nguyễn Thành Phong mới đẹp làm sao. Thằng Thiều “ tàn bạo” hơn, cả chục cái thư ôi cái tên Nguyễn Quang Thiều mới đẹp làm sao. Thằng Thiều còn nói thằng Hồng Thanh Quang có cả tấn thư ôi cái tên Hồng Thanh Quang mới đẹp làm sao. Hi hi.

Một ông trẻ ở Đà Nẵng ra, hôm đầu đến nói thăm các anh, hôm sau đến đưa bài, hôm sau đến xin các anh ý kiến. Cái truyện chán òm nhưng vô lẽ nói huỵt toẹt ra, đành bảo chưa đọc. Hôm sau ông trẻ lại đến, đến mãi. Cho đến khi buộc phải trả lời là truyện không dùng được, ông cúi mặt ra về. Nghĩ bụng chắc chẳng bao giờ ông trẻ thèm bước chân đến đây nữa, ai ngờ hôm sau lại đến. Hỏi còn có chuyện gì nữa. Ông trẻ gãi đầu bứt tai, nói em tưởng đăng được thì ứng tiền nhuận bút để mua vé tàu về quê, nếu các anh không đăng em chẳng biết lấy gì mà mua vé tàu. Thằng Thiều rút tiền ra đưa, nói ông cầm tiền mua vé tàu, còn cái truyện đó không thể đăng. Ông trẻ khóc oà, nói nếu anh không đăng thì em tự tử chứ không dám về quê. Hỏi sao thì ông bảo em lỡ ba hoa với người yêu em là các anh khen cái truyện rất hay, mời em ra để chụp ảnh phỏng vấn in kèm luôn bài. Nó kể xong thì mặt sắt lại, nói em nói thật đó, thà chết ở đây chứ em chẳng dám về nhìn mặt người yêu của em.

Cả hội đau đầu, chẳng biết nó nói thật hay doạ chơi, nhỡ may nó làm thật có phải khốn không. Mình mới bày một mẹo, nói ông cứ về, chúng tôi sẽ viết thư về cho ông, nói truyện rất rất rất hay, vì quá hay nên chỉ đăng số đặc biệt chứ không thể đăng số thường. Số đặc biệt mỗi năm chỉ có một lần vào ngày 2/9. Ông đưa cái thư cho người yêu ông đọc, thế là xong. Nó nhăn nhó nói nhưng đến 2/9 không có báo thì sao. Mình nói thì tôi lại viết thư về, nói Trung ương vừa ra chỉ thị: Để tiết kiệm, từ nay các báo không được ra số đặc biệt. Vì thế truyện ông không thể đăng, đăng số thường sẽ làm hỏng truyện nên chúng tôi không dám. Rất tiếc phải gửi lại truyện này cho ông. Nghe xuôi xuôi, nó mới chịu ra về, chêt khổ.

Vất vả nhất là đám văn chương chân dài. Hơn ba chục năm làm văn nghệ mình nghiệm ra đàn bà hiếu danh hơn đàn ông nhiều, đặc biệt trong lĩnh vực thơ ca. Báo Văn nghệ trẻ vừa dựng nên chưa đâỳ tháng đã thấy đám chân dài vào ra tấp nập, đủ loại, từ mắt xanh mỏ đỏ đến tiền mãn kinh, phàm đã làm thơ không có cô nào không đôi ba lần ghé qua báo Văn nghệ. Họ ngồi lâu đến phát rồ, khổ nỗi với đàn bà con gái chẳng ai dám thất lễ, cứ phải cười cười nói nói, tán tỉnh đôi câu, các cô các bà tưởng thật lại càng ngồi lâu.

Mỗi lần nghe tiếng guốc dép đàn bà, vừa gõ cửa vừa nói anh ui, cả hội giật mình đánh thót, nhìn nhau mặt mày tái dại, nói ôi thôi bỏ mẹ rồi, nát một đời trai. Rồi rặn ra bộ mặt hớn hở, mở cửa cười tươi, nói giời ơi rồng đến nhà tôm, dạo này sao xinh thế, trẻ ra bao nhiêu. Ngồi đu đưa với các nàng chừng mươi lăm phút, một anh đẹp trai phải nhảy ra liều mình cứu chúa. Anh này mới bịa ra sinh nhật sinh nheo, giải thưởng giải thiếc, mời các nàng đi cà phê, đi ăn nhậu. Các nàng ra khỏi phòng, cả hội nhảy cà tẩng, thở phào nhẹ nhõm, mừng hết lớn. Nhưng chỉ độ mươi phút nửa tiếng lại nghe tiếng guốc dép đàn bà, vừa gõ cửa vừa nói anh ui. Cả hội lại đứng đực mặt như ngỗng ỉa. Hi hi Thứ nhất là sợ đau răng/ thứ nhì là sợ khách văn đến nhà.

( Còn nữa)

Bài đọc thêm:

VĂN CHƯƠNG MÀ THẾ THÌ THÔI

Văn Công Hùng

0ywi66onbz ba 1 11Chuyện Hội VHNT Đăk Nông lùm xùm lâu nay mình có biết. Cũng chỉ tại cái anh… cơ chế, bắt tỉnh nào cũng phải có một hội VHNT. Nhà văn ở đâu ra mà tỉnh nào cũng phải có. Thế là phải… điều. Thường là các đồng chí sắp về hưu ở đâu đó được điều về lãnh đạo hội văn nghệ, nhất là ban tuyên giáo, giáo dục, báo chí, đài phát thanh, đảng uỷ khối, thậm chí là… công an… Cái chết là thế, có người cả đời chưa biết truyện ngắn khác tiểu thuyết thế nào, tranh khác ảnh ra làm sao mà cũng bị lôi về làm lãnh đạo văn nghệ. Mà cái trò đã lãnh đạo thì phải… hơn anh em. Anh em viết được thì mình cũng viết, viết xong bắt anh em khen và tự in ở tạp chí mình. Nhưng có những kẻ ngu đến mức viết không được mà cũng muốn in (vừa lấy danh vừa lấy nhuận bút) thế là ăn cắp. Ăn cắp mà cũng ngu luôn, vì toàn chọn của người nổi tiếng mà cắp, và lại không biết là thời đại internet này nó thông thống đến mức nào, vì lâu nay toàn viết tay. Vụ dưới đây là một nỗi nhục như thế:

Blog chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vụ việc bỉ ổi nhục nhã này, bài này là cop từ web Hội Nhà Văn.

Xưa kia ăn trộm (đạo chích) có người coi đó là nghề mưu sinh, thiên hạ ghét cay ghét đắng nhưng họ lại cũng được tha thứ bởi con người “túng quẫn làm càn”. Nhưng cái nghề ăn trộm văn chương người khác một cách trắng trợn thì xã hội khó dung tha. Bởi đạo văn không phải hạng người túng quẫn, là người có tri thức hẳn hoi. Dùng trí tuệ, công sức của người khác một cách có ý thức như vậy chỉ có hai điều: Một là người ham nổi danh bằng cái vỏ láng bóng bên ngoài; hai là chạy theo đồng tiền nhuận bút tầm thường, bởi trong số đó có cả tác phẩm đăng ký nhận kinh phí hỗ trợ sáng tạo văn học nghệ thuật của Hội.

Nói vậy chắc khó tin, nhưng “người thật, việc thật” một trăm phần trăm đang hiện hữu trong giới sáng tác văn chương. Võ Thị Lê Thuỷ (bút danh Lê Thuỷ) được ông Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Dak Nông mời từ Ban Dân vận Tỉnh uỷ về làm trưởng ban biên tập Tạp chí Văn nghệ Nâm Nung của Hội. Nguyên do Lê Thuỷ được giới văn chương Dak Nông đánh giá là cây bút văn xuôi “nổi trội”. Hầu như số Tạp chí nào cô cũng góp phần lúc tản văn, khi ghi chép, truyện ngắn… làm cho chất lượng tạp chí được nhiều người quan tâm. Bỗng một ngày gần đây có độc giả Lê Thắng (Dak Lak) phát hiện ra truyện ngắn Bóng Kơ-nia đổ dài đăng trên Tạp chí Nâm Nung số tháng 8 năm 2008 của Lê Thuỷ lại giống từ đầu đến chân truyện ngắn cùng tên của tác giả Dương Bình Nguyên trên Việt-Nam thư quán. Net đến thế (để nguyên cả tít lẫn nội dung). Không những vậy, số tháng 10 năm 2008 truyện ngắn Miền huyền thoại của tác giả Lê Thuỷ, lại tiếp tục “trùng” nội dung truyện ngắn Miền đất hoa vàng cũng của tác giả Dương Bình Nguyên. Ông Lê Thắng gửi thắc mắc này đến Tạp chí Nâm Nung, Hội Văn nghệ cùng các ban ngành tỉnh Dak Nông để thẩm định. Cô Lê Thuỷ một mực nói rằng truyện ngắn này do cô viết trước, còn ông Dương Bình Nguyên nào đó có thể dựa đó để đăng lại. Ông Chủ tịch Hội Văn nghệ muốn giữ uy tín cho Lê Thuỷ và cho Hội nên tuyên bố đây là một âm mưu của ai đó dựng lên hại nhau. Sự việc này được những người có trách nhiệm ở Dak Nông nhanh chóng cho qua, không muốn làm to chuyện làm gì.

Trớ trêu thay trên tạp chí Văn nghệ quân đội số tháng 6/ 2006 đăng truyện ngắn dự thi của Hoài Hương với tựa đề Trong tim tôi có một vị tướng lại cũng chuyến thành truyện ngắn của Lê Thuỷ đăng trên tạp chí Nâm Nung số 59 tháng 4/ 2010; nội dung không thừa một chữ, chỉ có cái tít khác đi Một lần và mãi mãi.

Cũng bởi có sự trùng hợp lặp lại nhiều lần như vậy nên độc giả sinh nghi dẫn tới tò mò muốn làm rõ thực hư về một cây bút được nhiều người quan tâm ở Dak Nông. Từ đó phát hiện ra nhiều truyện ngắn hay của tác giả khắp nơi chuyển thành tác giả Lê Thuỷ như truyện ngắn Vết chân ngựa trên đường mòn của tác giả Đỗ Bích Thuý chuyển sang tạp chí Nâm Nung số tháng 10/ 2010 thành Vết chân trên đường mòn của Lê Thuỷ.

Xưa kia ăn trộm (đạo chích) có người coi đó là nghề mưu sinh, thiên hạ ghét cay ghét đắng nhưng họ lại cũng được tha thứ bởi con người “túng quẫn làm càn”. Nhưng cái nghề ăn trộm văn chương người khác một cách trắng trợn thì xã hội khó dung tha. Bởi đạo văn không phải hạng người túng quẫn, là người có tri thức hẳn hoi. Dùng trí tuệ, công sức của người khác một cách có ý thức như vậy chỉ có hai điều: Một là người ham nổi danh bằng cái vỏ láng bóng bên ngoài; hai là chạy theo đồng tiền nhuận bút tầm thường, bởi trong số đó có cả tác phẩm đăng ký nhận kinh phí hỗ trợ sáng tạo văn học nghệ thuật của Hội.

Lương tâm của người đạo văn đã đành, trách nhiệm của người lãnh đạo Hội, người Tổng biên tập tạp chí nghĩ gì khi tất cả những chuyện không minh bạch đó diễn ra thường xuyên mà không biết và liệu có nhận ra mối nguy hại của nó tới phong trào văn học nghệ thuật đang mất lòng tin từ những việc “cho qua” này?”

Nguyễn Liên ( Theo website Hội nhà văn)

Theo blog Nhà thơ văn Công Hùng

Add a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *