Ông Cu Hoi

Hồi nhỏ, nhà mình ở gần cầu Phôốc sau chuyển về ở gần sân vận động, sát nhà ông cu Hoi. Ông có tật run, tay run, miệng run, chẳng nói gì làm gì mà mồm miệng tay chân cứ run bần bật. Mình bốn tuổi, ngồi há mồm há miệng nhìn cái tay ông gắp thức ăn chao qua chao lại, cứ sợ thức ăn văng đi mất.
Vì tật run ông cu Hoi chẳng làm gì, chỉ nuôi bò, cứ mỗi lần bốn con, bán lứa này nuôi lứa khác, chỉ thế thôi nhưng nhà ông sống ung dung.
Ông Cu Hoi có tài đặt vè, lại rảnh rỗi nên ngày nào ông cũng có vè, bất kì ai quen biết ông đều có vè, mình nhớ như in bài vè ông làm cho mình: Vè vẻ vè ve/ Nghe vè thằng Lập/ Mạ thì đòi đập/ Ba thì đòi la (mắng)/ Ăn rồi không chịu đòi ga (đuổi gà)/ Đi nhà ngườì ta mà nhởi (chơi)/ Cơm thì đang xới/ Về hỏi cơm đã chín chưa/ Mi mới ăn cơm trưa/ Răng đã kêu đói bụng.
 
Ông có bài tổng kết những đàn ông trong xóm hồi đó, ai cũng nhớ: Cu Tư giỏi vẽ, Cu Lễ giỏi ăn, Cu Tăng giỏi cãi, Cu Lại giỏi bơi, Cu Cời giỏi đ.
Vè về các bà thì nhiều lắm nhưng mình không nhớ mấy, có lẽ con nít không để ý chuyện đàn bà, chỉ nhớ mỗi câu: Mụ Hà mà dạng háng ra, Đầu gối còn lỏng huống là chim cu. Lại có câu này, toàn từ nói lái miền Trung, ai hiểu được thì hiểu chứ không dám giải nghĩa: Mao cong dũ đệ sính thất cương, Lộ lộ trí đường, vương vương đại số.
 
Chuyện gì xảy ra trong thị trấn hay dở tốt xấu ông đều có vè hết, đến nay người nhớ bài này, ngươì nhớ bài kia, nếu có ai kì công sưu tầm cho đủ, bảo đảm không dưới chục vạn bài, không thèm nói ngoa.
Con nít thích hóng chuyện, hễ có chuyện gì là mình và tụi bạn trong xóm kéo nhau chạy rật rật đến xem, rồi lại chạy rần rật về nhà ông cu Hoi, nói ông ơi ông ơi, có vè chưa có vè chưa? Ông cười cái hậc nói có chơ răng không, rồi đọc ngay, vừa đọc vừa bịa, nhẹ như không, không hề ngắc ngứ.
Ông làm vè theo lối ứng khẩu, đọc xong rồi quên, người khác nhớ chứ ông không, nếu có ai bảo đọc lại bài đó, ông đọc ngay nhưng lại đọc bài mới, không liên quan gì đến bài cũ. Ông không nhớ bài cũ, giả có nhớ ông cũng không đọc, dù ai năn nỉ ông đều cười lắc đầu, nói è he người chớ phải tru bò mô mà nhai lại.
Vợ chồng anh Diệp cãi nhau, nửa đêm anh Diệp muốn làm lành, vào ve vãn chị Diệp, chị đẩy ra, anh cứ lì lợm đè lấy chị, điên, chị kêu lên vơ làng xóm nời… thằng cu Diệp nó hiếp tui đây nời! Lập tức ông cu Hoi có vè  Làm chồng không được vợ yêu/ Mới đè ra hiếp có liều không hả trời/ Huơ bà con ơi lẳng lặng mà nghe/ Vẻ ve ve ve/ Vợ chồng cu Diệp... Bài vè dài hơn ba trăm câu, ai nghe cũng cười lăn lộn.
Chị Đá ghen chồng lăng nhăng với người khác, lừa anh leo lên bụng rồi cắt phựt chim, sau ân hận quá, đêm nào cũng ra ngõ ngồi khóc. Ông cu Hoi có ba bốn bài vè liền, cứ có người bảo đọc ông lại có bài khác. Nhớ nhất câu: Nước chia cắt ta còn thống nhất/ Nhà phân ly có cách đoàn viên/ Đóc Đá khùng khùng điên điên/ Cắt chim chồng để ngồi rên suốt đời/ Huơ bà con ơi/ Vè vẻ ve ve/ Nghe vè đóc Đá
Hàng năm, cứ đầu xuân, làm gì thì làm, khó mấy thì khó, thôn xóm nào cũng có đêm văn nghệ Mừng Xuân mừng Đảng. Diễn trò gì thì diễn, bà con cứ háo hức tiết mục cu Hoi đọc vè.
 Ông chống gậy bước lên sân khấu, tay chân mồm miệng run lẩy bẩy trông đã buồn cười, bà con vỗ tay nói rồi rồi, cu Hoi lên rồi. Ông vung cái gậy, trợn mắt nói lớn huơ này bà con, bữa hôm ni cu Hoi ra đây xin kể chuyện… Mọi người vỗ tay rào rào, sướng ngây ngất.
Về sau chính quyền thị trấn nói chương trình văn nghệ phải được uỷ ban duyệt, mọi người vui vẻ duyệt, riêng ông cu Hoi không chịu duyệt, nói vè tui trong trôốc (đầu) tui, bửa trôốc tui ra mà duyệt à?
Mọi người nói thôi, chịu khó cho người ta duyệt cái, cho yên tâm, sợ có chi sai rồi phiền. Ông nói tui sống có chi sai mà vè tui sai?
Nói mãi rồi ông cũng chịu duyệt, ông đọc duyệt cũng ứng khẩu, lên sân khấu cũng ứng khẩu, thành ra hai bài hai nẻo. Bài chẳng có gì sai phạm nhưng lãnh đạo thị trấn tức, nói ông xuyên tạc cái bài đã duyệt. Ông phủi đít quần nói è he, từ nay ẻ vô văn nghệ văn gừng, nhọc lắm.
Đêm liên hoan văn nghệ năm đó không có ông cu Hoi, khán giả vơi đi một nửa. Thỉnh thoảng có người la ó cu Hoi mô rồi, cu Hoi mô rồi! Một người trong đội văn nghệ đóng giả cu Hoi, cũng chống gậy ra, cũng mồm miệng chân tay run lẩy bẩy, cung vung cái gậy, trợn mắt nói lớn hua này bà con, bữa hôm ni cu Hoi ra đây xin kể chuyện…
 Nhưng không có ai vỗ tay, còn la ó ầm ĩ không không không… cu Hoi thiệt tề, cu Hoi thiệt tề.

Năm 83 tuổi ông cu Hoi chết. Tối hôm đó ông gọi các con cháu vào, nói ngồi đó nghe tau vè đời tau. Ông đọc sang sảng hơn 400 câu vè kể chuyện đời ông, đọc xong thì cấm khẩu, đi.
Rút từ Ký ức vụn 1

Add a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *